Isinailalim ng World Health Organization ang pagsiklab ng Zika at ang mga komplikasyon nito sa neurological sa ilalim ng isang pandaigdigang emergency sa kalusugan ng publiko ngayong linggo, ngunit napagpasyahan na ang Rio de Janeiro Olympics ay magdudulot ng "napakababang" karagdagang panganib ng pagkalat ng virus sa buong mundo.
Ang hatol, na inilabas noong Martes pagkatapos ng ikatlong pagpupulong ng komite sa emerhensya ng WHO, ay nagtatangkang paghiwalayin ang dalawang tanong na lalong nagiging gusot: kung ang Zika ay nananatiling isang malubhang banta sa mga buntis at mga sanggol sa sinapupunan, at kung ang paglipat o pagkansela ng isang malawakang kaganapan sa palakasan ay lubos na magpapabagal sa isang epidemya na naitatag na sa halos buong Amerika.
Matatag na sinagot ng pormal na pahayag ng komite ang parehong tanong. Ang kaugnayan sa pagitan ng impeksyon ng Zika, microcephaly, at Guillain-Barré syndrome ay nararapat pa ring italaga bilang emergency. Ngunit ang internasyonal na paglalakbay sa Brazil ay malawak na, ang pagkalat sa Rio ay inaasahang mas mababa sa panahon ng taglamig sa Southern Hemisphere, at ang Palaro ay malamang na hindi mababago ang pandaigdigang takbo ng virus.
Isang emergency na nailalarawan sa pamamagitan ng mga komplikasyon, hindi mga ordinaryong sintomas
Ang impeksyon ng Zika ay kadalasang banayad o walang sintomas, na nagpapahirap sa pagsubaybay. Ang emergency ay nagmumula sa dumaraming ebidensya na ang impeksyon habang nagbubuntis ay maaaring magdulot ng microcephaly at iba pang malalang abnormalidad sa utak ng sanggol, at ang impeksyon ay maaaring maiugnay sa Guillain-Barré syndrome, isang sakit kung saan inaatake ng immune system ang mga peripheral nerve.
ng WHO noong Hunyo 16 , walang bagong bansa ang nag-ulat ng pagkalat ng sakit na dala ng lamok o pagkalat nito mula sa isang tao sa isang tao noong nakaraang linggo, ngunit nanatiling malawak ang saklaw nito. Inulit ng ulat ang pinagkaisahang siyentipiko na ang Zika ay isang sanhi ng microcephaly at Guillain-Barré syndrome at sinabing ang mga kaugnay na sakit ay patuloy na nakakatugon sa kahulugan ng isang Public Health Emergency of International Concern.
Mahalaga ang balangkas na iyan dahil itinuturo nito ang mga mapagkukunan patungo sa pagsubaybay sa pagbubuntis, kapasidad sa pag-diagnose, pagkontrol ng lamok at pananaliksik sa halip na sa banayad na sakit na may lagnat lamang. Walang bakuna, walang tiyak na paggamot at walang malawak na magagamit na pagsusuri na sapat na simple upang malutas ang bawat pinaghihinalaang impeksyon. Maraming mga kaso ang hindi matukoy, at ang interpretasyon sa laboratoryo ay maaaring maging kumplikado dahil sa cross-reaction sa mga kaugnay na flavivirus tulad ng dengue.
Bakit hindi binabago ng Olympics ang pandaigdigang ekwasyon
Mahigit 200 akademiko ang humimok sa WHO na muling isaalang-alang ang Palaro, na nangangatwiran na daan-daang libong bisita ang maaaring magdala ng impeksyon pauwi sa mga lugar kung saan naroroon ang mga lamok na Aedes. Sinuri ng komite ang mga alalahaning iyon ngunit walang nakitang katwiran sa kalusugan ng publiko para sa pagpapaliban, pagkansela o paglipat ng Olympics o Paralympics.
sa naunang payo ng WHO sa paglalakbay para sa Palaro, ang Brazil ay isa lamang sa halos 60 bansa at teritoryo na nag-uulat ng patuloy na pagkalat ng lamok. Ang regular na paggalaw sa mga lugar na iyon ay mas malaki kaysa sa inaasahang pansamantalang daloy para sa Palaro. Ang mas malamig at mas tuyong panahon sa Rio noong Agosto ay dapat ding pumigil sa aktibidad ng lamok, bagaman hindi nito maaalis ang indibidwal na panganib.
Ang pagmomodelong binanggit bago ang pulong ng komite ay naghula ng maliit na bilang ng mga impeksyon sa mga dayuhang bisita. Iniulat ng Reuters na isang grupo sa São Paulo ang tinatayang hindi hihigit sa 15 impeksyon sa mga bisita. Ang mga naturang pagtataya ay nakasalalay sa mga pagpapalagay tungkol sa pagdalo, densidad ng lamok at ang pinagbabatayang antas ng impeksyon, ngunit inilalarawan nito kung bakit pinag-iba ng komite ang pagiging nakikita ng Olympics mula sa kontribusyon nito sa epidemiolohiya.
Hindi pa malinaw ang konklusyon. Pinapayuhan ang mga buntis na huwag maglakbay sa mga lugar na may patuloy na pagkalat ng Zika, kabilang ang Rio. Dapat gumamit ng insect repellent ang mga manlalakbay, magsuot ng damit na naglilimita sa nakalantad na balat, manatili sa mga akomodasyon na may screen o aircon, at mag-ingat laban sa pagkalat nito sa pamamagitan ng pakikipagtalik. Pinayuhan din ng WHO ang mga awtoridad ng Brazil na paigtingin ang pagkontrol ng lamok sa paligid ng mga lugar at lugar ng mga bisita.
Ang personal na panganib ay nananatiling hindi pantay
Para sa karamihan ng mga manlalakbay, ang Zika ay malamang na hindi magdulot ng anumang sintomas o isang panandaliang sakit na may kasamang pantal, lagnat, pananakit ng kasukasuan o conjunctivitis. Para sa isang buntis na manlalakbay—o sa buntis na kapareha ng isang nahawaang manlalakbay—ang mga kahihinatnan ay maaaring maging malalim. Ang kawalan ng simetriya na ito ang nagpapaliwanag kung bakit ang isang "napakababang" kontribusyon sa pagkalat sa buong mundo ay maaaring kasabay ng matibay na payo laban sa paglalakbay para sa isang partikular na grupo.
Centers for Disease Control and Prevention para sa Olympics na isaalang-alang ng mga buntis na huwag dumalo at ang mga manlalakbay ay gumawa ng mga pag-iingat laban sa lamok at pakikipagtalik. Ang payo ay sumasalamin sa ebidensya na ang Zika ay maaaring manatili sa semilya nang mas matagal kaysa sa dugo, na lumilikha ng landas ng pagkahawa pagkatapos makauwi ang isang manlalakbay.
Binibigyang-diin ng pananaliksik mula sa Colombia ang lawak at kawalan ng katiyakan. Isang pag-aaral na inilathala sa New England Journal of Medicine ang nag-ulat ng sampu-sampung libong pinaghihinalaang impeksyon, kabilang ang halos 12,000 sa mga buntis, habang binabanggit na ang mga resulta ng pagbubuntis at ang tiyempo ng impeksyon ay nangangailangan ng patuloy na pagsubaybay. Ang kawalan ng mga natukoy na abnormalidad sa maraming impeksyon sa huling bahagi ng pagbubuntis ay hindi nakalutas sa panganib mula sa mas maagang pagkakalantad.
Ang kredibilidad sa kalusugan ng publiko ay nakasalalay sa pagpapaliwanag ng pagkakaiba
Ang gawain ng WHO ay nagiging kumplikado dahil sa kritisismo sa mga tugon nito sa emerhensiya at sa matinding atensyon na nakakabit sa isang pandaigdigang kaganapang pampalakasan. Ang isang konklusyon na dapat ituloy ang Palaro ay maaaring magmukhang bale-wala kung ipabatid nang walang kasamang mga babala. Samakatuwid, pinanatili ng komite sa emerhensiya ang pinakamataas na internasyonal na alarma habang tumatangging magrekomenda ng isang hakbang na hinusgahan nitong hindi epektibo sa epidemiolohiya.
Ang independiyenteng pagsusuri ng mga nakakahawang sakit ay umabot sa katulad na resulta ng desisyon. Iniulat ng Center for Infectious Disease Research and Policy ng University of Minnesota noong Martes na ang komite ay walang nakitang batayan para sa pangkalahatang mga paghihigpit sa paglalakbay o kalakalan, habang pinapanatili ang espesyal na gabay para sa mga buntis na kababaihan at binibigyang-diin ang pagsubaybay sa mga bumabalik na manlalakbay.
Ang tensyon ay makikita sa debateng siyentipiko. Isang kontemporaryong pagsusuri sa Wired ang nagtalo na ang mga kondisyon ng taglamig at ang maliit na bahagi ng pandaigdigang paglalakbay na kinakatawan ng Palaro ay sumusuporta sa konklusyon ng WHO; tinututulan ng mga kritiko na kahit ang isang maliit na bilang ng mga nailuluwas na impeksyon ay maaaring mahalaga kung saan nagsasapawan ang mga karampatang lamok at mga populasyon na madaling kapitan.
Para sa mga sistemang pangkalusugan, ang mga prayoridad sa operasyon ay hindi gaanong malabo. Dapat tanungin ng mga clinician ang mga buntis na pasyente at ang kanilang mga partner tungkol sa paglalakbay, kailangan ng mga pampublikong laboratoryo ng kapasidad para sa mga kumplikadong pagsusuri, dapat bawasan ng mga serbisyo sa dugo ang panganib ng pagsasalin ng dugo, at dapat maghanda ang mga lokal na awtoridad para sa pagkalat ng lamok. Dapat linawin ng pananaliksik kung gaano kadalas nagdudulot ng pinsala sa fetus ang impeksyon, gaano katagal posible ang pagkalat nito sa pamamagitan ng pakikipagtalik, at kung aling mga interbensyon ang epektibo.
Ang Olympics ay naging pinakanakikitang simbolo ng krisis ng Zika, ngunit ang desisyon ng WHO ay nakasalalay sa mas malawak na mapa. Ang virus ay kumakalat na sa pamamagitan ng regular na paglalakbay, mga lamok, at pakikipagtalik sa maraming bansa. Ang pag-iwas sa mga pinsalang dala ng kapanganakan ay hindi gaanong nakasalalay sa pagbabago ng isang kaganapan kundi sa patuloy na pagsubaybay, tapat na komunikasyon tungkol sa panganib, at proteksyon na naka-target sa mga taong may pinakamalaking panganib sa impeksyon.